"Ik ken het niet, dus ik schrijf er niet over"


Deze blogpost schrijf ik een beetje naar aanleiding van deze post van Frank, maar ook omdat het onderwerp waarover ik ga schrijven iets is wat mij al een tijdje ergert. Dit is totaal niet bedoeld als persoonlijke aanval en hieronder zal ik het ook helemaal niet specifiek over Frank's mening hebben of voorbeelden uit zijn blogpost halen. Alles wat ik hieronder geschreven heb, is een mengeling van alles wat ik op het gebied van diversiteit heb gelezen (op Twitter, op Goodreads, etc.).



Diversiteit is op dit moment helemaal "hot" en het wordt een beetje een rage. Boeken worden aangeprezen met: de hoofdpersoon van dit boek is homoseksueel. Of: in dit boek komen POC (People Of Colour) voor. En dan moet ik altijd heel diep zuchten. Want diversiteit moet geen rage of verkooptruc zijn, maar gewoon normaal.

Goed, nu is niet ieder mens het met mij eens dat iedereen die niet hetero is, ook normaal is. Dat mensen die niet blank en bevoorrecht zijn ook toffe verhalen te vertellen hebben. En dat mensen met een lichamelijke of geestelijke handicap  echt niet alleen maar "vervelend en hinderlijk" zijn. Maar feit is dat onze samenleving een mengeling is van al deze mensen; zelfs als jijzelf niet met ze omgaat of niet zo iemand kent.

Nu is het zo dat schrijvers de laatste tijd steeds vaker worden aangesproken als ze volgens de lezer iets fout doen op het gebied van diversiteit. Ik ben het zeker niet altijd eens met de manier waarop dit gedaan wordt, maar wél met dat mensen aangesproken worden. Ik vind het namelijk heel belangrijk dat zoiets op, let wel, een nette manier wordt gezegd, want zelfs schrijvers zijn niet perfect en kunnen daar wat mee. Al helemaal vind ik dit het geval als het om een wat bekendere schrijver gaat, met veel invloed.
Hier een compleet verzonnen voorbeeld waarvan ik vind dat het de situatie goed weergeeft:

Stel een schrijver heeft een personage met depressie gecreëerd en brengt dit tot uiting door het personage naar zielige muziek te laten luisteren en door te zeggen dat ze zichzelf iedere avond in slaap huilt. Dit is een stereotiep en oppervlakkig beeld van depressie, en mensen die niet zoveel van depressie weten, zullen dit al snel aannemen als waarheid. En dat terwijl boeken juist ervoor kunnen zorgen dat mensen zich in kunnen leven in andere mensen in het echte leven en meer over ze kunnen leren zonder dat ze dit per se doorhebben. Goed, de schrijver wordt aangesproken op dit punt, waarop hij antwoordt: "Tja, ik heb mijn best gedaan, maar ik heb zelf nog nooit depressie gehad."
En depressie kun je hier voor van alles vervangen: "Tja, ik heb eigenlijk geen vrienden die moslim zijn." "Ikzelf val op het andere geslacht, geen idee hoe het is om dat niet te doen."

En dan nu, voor iedereen die schrijft en dit weleens gezegd heeft, wil ik nogal bot zeggen: ga je diep schamen.
Schrijvers van horrorboeken, misdaadromans, of dystopieën kunnen wel heel goed beschrijven hoe iemand vermoord wordt, hoe lang het duurde voordat iemand dood was, of hoe iemand gemarteld werd. Dit zonder persoonlijke ervaring (tenminste, laten we dat hopen). Want als schrijver heb je twee dingen: een rijke fantasie en beschikbaarheid tot het internet om onderzoek te doen. 

Hoe kan het nou moeilijker zijn om over een medemens te schrijven, dan over bijvoorbeeld een elf (iets wat jij ook niet zelf bent). Hoe moeilijk is het om een oproepje te doen aan een bepaalde groep waarover je schrijft om ze een paar vragen te stellen of om ze een stukje van jouw werk te laten lezen voor feedback? 

Stop alsjeblieft met diverse personages omdat het "in" is. Schrijf over ze omdat het de werkelijkheid is en iedereen representatie en herkenning nodig heeft. En misschien ook wel een beetje om je eigen wereld uit te breiden. Dat betekent niet dat per se het hele boek daarover hoeft te gaan, zolang ze maar goed geschreven zijn en er bovenal zijn.

Sophie

7 opmerkingen:

  1. Volledig met je eens :)
    Mooi gezegd!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik ben het helemaal met je eens!
    Ik schrijf zelf een verhaal over twee homoseksuele jongens, waarvan er één blind is en de andere depressief. Met alle drie de dingen heb ik geen persoonlijke ervaring, maar met wat research lukt het schrijven heel goed!
    Als je als schrijver ergens niet helemaal zeker over bent, moet je het niet wegcijferen met 'Ik heb er geen ervaring mee, dus daarom is het niet realistisch!'

    Dit was een fijne blog om te lezen. Goed gedaan! :)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dankjewel! En nog heel veel plezier met schrijven!

      Verwijderen
  3. Ik heb het je al op twitter gezegd maar ik heb heel veel liefde voor deze post. Want ja zo is het. Er is zoveel informatie te vinden en tegenwoordig ook zoveel threads op twitter over wat wel en wat niet te doen bij het schrijven over verschillende groepen mensen dat je dat echt niet meer als excuus kan gebruiken.


    'Stop alsjeblieft met diverse personages omdat het "in" is. Schrijf over ze omdat het de werkelijkheid is en iedereen representatie en herkenning nodig heeft.' En dit krijgt nog de meeste liefde. <3 Goede post.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wauw, mooi artikel! Diversiteit lijkt op het moment (vooral in Young Adults) inderdaad een groot ding te zijn. Als schrijvers alles zouden moeten baseren op hun eigen persoonlijke ervaringen, dan kreeg je enkel autobiografieën. Dus ik geef je volkomen gelijk.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Preach it! Tegen elke fantasy schrijver die zegt 'ik ken het niet, dus ik schrijf het niet' wil ik vragen: 'ben jij een fee? Kan jij magie? Ben je een draak?' etc etc want um?? Je kan wel over magie schrijven, maar niet over mensen met bijv. een andere huidskleur??

    BeantwoordenVerwijderen